پوشش زنان و مردان ونونان

پوشش زنان و مردان
درگذشته پوشش زنان و دختران با پوشش زنان امروز ونونان بسیار متفاوت بوده است. لباس آنان شامل کوینک که از پارچه‌ چیت‌گلدار برپایه‌‌ سفید بوده و گاهی تزیین شده با سکه یا قیطان‌های رنگی بود، جلیقه(جرقّا)، دُن، شلوار، تومان و چارقد یا همان روسری بزرگ گلدار بوده است. تومان دو نوع بوده تومان بلند و تومان کوتاه که هردو نوع آنها از پارچه‌ چیت گلدار رنگارنگ و بسیار پرچین بوده است. تومان‌ بلند را زنان و دختران جوان و تومان‌ کوتاه را کودکان و زنان مُسن می‌پوشیدند. تزیینات آنان شامل: گوشواره، النگو، انگشتر و در مناسبات خاص شامل: طوق و حمایل بوده که اغلب از فلزاتی چون نقره، مس و ورشو بوده با تزییناتی نگینی که گاهاً در خانواده‌های متموّل از طلا نیز استفاده می‌شده است. گردنبند آنان تزیین شده با انواع سنگ‌های عقیق، شَبَه، فیروزه و سنگ کَهربا بوده است. دوخت سکّه در اطراف لباس ، دوریقه و گردنبند‌ها که از سکه‌ پنج‌ریالی و شاهی و کهربا که با قلاب‌هایی بهم متّصل می‌شدند که هم جنبه‌ تزیینی داشته و هم نشانه‌ ‌تموّل خانواده بوده و هم نوعی سرمایه‌گذاری برای مواقع ضروری بوده است. می‌گویند زنان در مواقع اضطرار، این سکّه‌ها را از گردنبندها کنده و به مصرف خانواده می‌رساندند.                                                                                                      
در تزئینات عروس، از طوق که نوعی گردنبند بوده با تزئینات فراوان و حمایل که مانند حمایل تفنگ دور سرشانه و بازو می‌پیچیده و دو سر آن با زنجیر متّصل به گوش و گوشواره بوده که با سکّه‌ها و تزیینات مختلف آزین بسته می‌شده است.
کفش زنان ثروتمند ونونان نوعی چارق گلدوزی شده بوده ولی معمولا زنان و مردان از کفش‌های تهیه شده از چرم‌ خام تا 150 سال پیش استفاده می‌کردند. بعدها با رزین خام، کفی را ....... 

......در50 سال اخیر کفش‌های دیگر از نوع آماده، به نام گالیش، از جنس پلاستیک که به علت قیمت پایین و مقاومت در کوه و صحرا از سوی مردم با استقبال مواجه شد. آنها برای مجالس رسمی و مهمانی‌ها از کفش‌هایی آماده به نام شیب‌رو تهیه شده از چرم طبیعی استفاده می‌کردند که به صورت کفش‌های رایج امروزی بوده است. 
لباس مردان نیز بلوزی به ‌نام کوینک بوده که غالباً به رنگ سفید یا آبی کم‌رنگ بوده و تا بالای زانوها بلند بوده و از دو طرف چاک داشته است. که دور آن را با پارچه‌ بلندی به نام شال می‌بستند و شلواربندی نسبتاً گشاد که تا قبل از پیدایش کِش، بندنخی را دور شلوار پیچیده و از آن رد می‌کردند که تا صدسال پیش در ونونان رایج بوده است. افراد متموّل و بزرگترها از لباسی شبیه به قبا استفاده می‌کردند که دور آن را با پارچه‌ای بلند و نخی می‌بستند که به آن شال می‌گفتند. بعدها مردان از پالتو نیز برای پوشش استفاده کردند‌. کلاه مردان تا صدسال پیش به شکل و شبیه کلاه‌های رایج صفوی بود که از بهم دوخته شدن چند تکه‌ ضخیم پارچه یا نمد که در نوک کلاه بهم متّصل می‌شده و گاهی دور کلاه و پیشانی را با پارچه نیز می‌بستند. بعدها کلاه‌هایی از جنس نمد و کلاه‌هایی از جنس نخ بافته شده مورد استفاده قرار گرفت که امروزه نیز مردان سالخورده‌ ونونان از آن کم و بیش استفاده می‌کنند. گاهی جوانان از کلاه پهلوی نیز استفاده می‌کردند. می‌گویند تا پنجاه سال پیش پوشیده نبودن سر مردان و پسران نوعی بی‌احترامی به فرهنگ و شئونات مردم ونونان به شمار می‌رفته است. امروزه پوشش مردان تغییر کرده و شبیه آن‌چه که در شهرها رایج است؛ می‌باشد   ⚘.قسمتهایی از کتاب ونونان.⚘

انصاری،هاجر، ونونان، چاپ۱۳۹۹.